About kastephale

A retired telecom engineer.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-చావా చావడు-మంచమూ ఇవ్వడు.

చావా చావడు-మంచమూ ఇవ్వడు.

     చావనూ చావడు మంచమూ ఇవ్వడని ఒక నానుడి చెబుతారు. ఒక చిన్న కత.

ఒక లేని కుటుంబం, పెద్ద కుటుంబం. ఉన్నదొకటే మంచం. పెద్దవయసున్న ఇంటిపెద్ద పడుకుంటాడు దాని మీద, మిగిలిన అందరికి నేలే గతి. ఇలా జరుగుతుండగా ఆ ఇంటికోడలు ప్రసవించింది, చిన్న పిల్లవాడితో కింద పడుకుంటోంది, చలి కాలం బాధ పడుతోంది. ఇక ఇంటి పెద్దది వచ్చే ప్రాణం పోయే ప్రాణం లాగా ఉండటం తో మంచం మీంచి దించుతున్నారు, పోతాడేమోనని. కొంతకాలం తరవాత మళ్ళీ కుదుటపడితే మంచం మీదకి చేరుస్తున్నారు. ఇలా ఎందుకు జరుగుతోంది? మంచం మీద చనిపోకూడదనేది ఒక నమ్మకం. అందుకు ప్రాణం గుటుకు,గుటుకూ మంటుంటే కిందకి దింపేస్తున్నారనమాట. ఇలా జరుగుతుంటే, మంచం పురటాలికి ఎలా వేస్తారు? ఇలా చస్తాడనుకుని మంచం దింపేస్తే బతుకుతున్నాడు, బతుకుతాడని మంచం మీద ఉంచేస్తే చస్తాడేమోనని భయం. మంచం మీద ముసలాడు చస్తే ఊళ్ళోవాళ్ళు ఆడిపోసుకుంటారని భయం..ఏదో ఒకటవుతుందిలే అని కిందుంచేస్తే ”ఒరే బతికుండగానే చలికి చంపేస్తార్రా” అని లోకులంటారేమోనని భయం. అంచేత ప్రాణం గుతుకూ గుటుకూమంటే మంచం దింపుతున్నారు, బాగుంటే మంచం ఎక్కిస్తున్నారు. పోతే మంచం పురటాలికి వేసెయ్యచ్చు నిశ్చింతగా, చావా చావడు మంచమూ ఇవ్వడని, మంచం అలాగే ఉంటోంది,వాడుక తక్కువై. ఇదీ చావా చావడు మంచమూ ఇవ్వని కత… ఇదెప్పుడెందుకూ? … ఇదీ అసలు కత.

పండగొస్తోందంటే అదే పెద్ద పండగొస్తోందంటే మా నెట్ కి ఇలాటి పరిస్థితే వస్తుంది. అదేమని కదా మీ అనుమానం. పండగకి జాతరలు,సంబరాలు చేస్తారు,పల్లెలలో. దానికోసం పందిళ్ళూ వేస్తారు,అలంకరణా చేస్తారు. ఇలా రోడ్ల మీద పందిళ్ళు వేయడానికి రాట(గుంజ)లు పాతుతారు, చాలా లోతుగా. ఈ నెట్ కేబుల్ చాలా లోతులోనే ఉంటుంది, కాని అది కూడా పాడయ్యేటంత లోతుకి పాతుతారీ గుంజలు. ఇక చెప్పేదేమి? మా వాళ్ళు పొలో మని పోతారు,వెతుక్కుంటూ. ఏ గుంజ కేబుల్ ని పాడుచేసిందో కనుక్కుంటారు. గుంజ తీసేస్తే పల్లెటూరివాళ్ళు తాట తీస్తారు. మరెలా? ఏం చేస్తారు? వాళ్ళని ఒప్పించి గుంజ తీసి గొయ్యి తీసి గబగబా కేబుల్ అతికించి మళ్ళీ గొయ్యి పూడ్చేస్తారు. ఇది ఓ.ఫ్.సి కేబుల్ కదా కొన్ని ఇబ్బందులుంటాయి. పూర్తిగా నెట్ పోదు అలాగని పనీ చెయ్యదు, వచ్చే ప్రాణం పోయే ప్రాణం లా కొట్టుకుంటూ ఉంటుందన మాట. పోయిందని కంప్యూటర్ కట్టేస్తే నెట్ పని చేస్తున్నట్టు కనపడుతుంది. పన్జేస్తున్నట్టుందే అని నెట్ లోకెళితే పుటుక్కునపోతుంది, అయ్యో అనిపిస్తుంది. సరే కట్టేదామంటే మళ్ళీ వస్తుంది. ఆ బాగున్నట్టుందనుకుంటే కామెంటో, టపాయో వేసేలోగా మళ్ళీ గుటుక్కుమంటుంది. ఈ లోగా మేమేం తక్కువ తిన్నామని కరంట్ వారు పావుగంటకో సారి గుటుక్కు మనిపిస్తున్నారు…. ఇలా వస్తూ పోతూ మా పండగ కాస్తా గడచిపోతుంది. మరి కొన్ని పన్జేస్తాయే! అవును, బేంక్ లు కేబుల్ టి.వి ఇలా ముఖ్యమైనవాటికి ప్రయారిటీ ఉంటుంది, సామాన్యులది వెనకబెంచీయే ఎప్పుడూ! పండగైపోయిన తరవాత పందిరి తీసిన తరవాత దీన్ని సరి చేస్తారు, అంత దాకా ఇంతే! ప్రతి సంవత్సరం జరిగేదే కదా! అంటే ఎంతమందికి చెప్పగలమండి? మీకు మాత్రం తెలీదూ? అంటారు మావాళ్ళు, ఇదింతే! రెండు రోజుల్నుంచి జరుగుతున్న కత, అదనమాట… మేరా భారత్ మహాన్.

ప్రకటనలు

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-త్రయోదశి

త్రయోదశి

    త్రయోదశి,థర్టీన్, పదమూడు అన్నీ పది+ మూడు అనే అర్ధం. తెలుగులో పదులస్థానం ముందు చెప్పి ఒకట్ల స్థానం తరవాత చెబుతాం, మరి ఇంగ్లీషులో ఈ ఒక్క ’టీన్లు’ తప్పించి మిగిలినవన్నీ పదుల స్థానం ముందు చెబుతాం. ఈ టీన్లు మాత్రం ఒకట్ల స్థానం ముందు చెబుతాం. మరైతే సంస్కృతంలో అంతటా ఒకట్ల స్థానం ముందు చెప్పి తరవాతే పదుల స్థానం చెబుతాం, ఎలాగంటే త్రయోదశి,అష్టాదశి అంటే మూడు తో పది, ఎనిమిదితో పది కలిగినదీ అనర్ధం. మరోమాట అష్టోత్తర శతం అంటే ఎనిమిదికి ఉత్తరంగా నూరు కలిగినది నూటెనిమిదని కదా! ఈ ఉత్తరమేంటని తమ అనుమానం కదా! ’అంకానాం వామతో గతిః’ అన్నది సంస్కృతపుమాట, అంటే అంకెలు ఎడమవైపుకు పెరుగుతాయన్నదే అది. అంకెలు ఎడమనుంచి కుడికి వేసి, కుడినుంచి ఎడమకు లెక్కించి, ఎడమనుంచి కుడికి పలుకుతాం. మరి సంస్కృతంలో కుడినుంచి అనగా ఒకట్ల స్థానం నుంచి అష్టోత్తర శతమని ఎందుకంటాం అని కదూ! ఉత్తరమెందుకంటారనేగా అనుమానం.

తూర్పుకి తిరిగి దణ్ణం పెట్టండి, ఏమండోయ్! ఎదో చెబుతున్నారనుకుంటే ఇలా…. కాదండి బాబు నిజం తూర్పుకి తిరిగి దణ్ణం పెట్టేరా? చేతులు బార్లాచాపండి, కుడి వైపు చూడండి ఏదిక్కదీ, దక్షిణం కదా? అలాగే ఎడమవైపు చూడండి అదేదిక్కూ ఉత్తరం కదా! ఇప్పుడు ఉత్తరం అంటే ఎడమ వైపని అర్ధం కదా! అందుకుగాను అష్టోత్తర శతం అంటే ఎనిమిది కి ఉత్తరంగా అనగా ఎడమ వైపున వంద కలదీ నూటెనిమిది. ఏంటిదీ పదమూడు చెబుతానని ఇలా దారి తప్పేరంటారా? నిజమే ఈ మధ్య అన్నిటా దారి తప్పిపోతూనే ఉందండి. దారిలో కొద్దాం. ..

అప్రాచ్యులకి పదమూడంటే భయం వరుసగా అంకెల్లో కూడా వేయరట పన్నెండు తరవాత పన్నెండు (అ) అంటారట, ఇంతకీ వీరికింత భయమెందుకంటే, ఏసు చివరివిందులో పదమూడు మందితో కలిసి భోంచేశారట! అందులో ఒకడు ఏసుని పట్టించాడట. ఇదేమండి అప్రాచ్యులని తిడతారా అనడుగుతారా! అప్రాచ్యులంటే తిట్టు కాదండీ న+ప్రాచ్యులు=అప్రాచ్యులు అనగా తూర్పు దిశకు సంబంధించినావారు కాదు, అనగా పశ్చిమదేశీయులు అని అర్ధమండీ! అప్రాచ్యులకి మూఢనమ్మకాలు లేవుగాని పదమూడంటే భయమే అలాగే మనకీ పదమూడంటే కొన్ని నియమాలున్నాయి, చూదాం…పంచాంగం అంటే ఐదు అంగములు కలిగినది ఏమవి? తొథి,వారం,నక్షత్రం, యోగం,కరణమనేవే ఆ ఐదూ!
ఇందులో తిథీ వారం కలిస్తే వచ్చే మొత్తం కనక పదమూడు ఐతే అది దగ్ధ యోగం అన్నారు మనవారు. ఆ దగ్ధ యోగాలున్నవేవీ?

షష్టీ 6+7శనివారం
సప్తమీ7+6 శుక్రవారం
అష్టమీ8+5 గురువారం
నవమీ9+4 బుధవారం
దశమీ10+3 మంగళవారం
ఏకాదశీ11+2 సోమవారం
ద్వాదశీ12+1 ఆదివారం

ఈ రోజుల్లో ఏ పని మొదలుపెట్టినా జరగదని భావం. అదేంటీ శశిరేఖా వివాహం దగ్ధయోగంలో కదూ జరిగిందంటారా? నిజమే! మాయా శశిరేఖా వివాహం మొదట్లోనే సంధికొట్టేసింది!  మరి ఇదంతా దగ్ధయోగం కాదూ 🙂

నిజమెంతో గాని చవితి ప్రయాణాని ఫలితం మరణం అంటారు, షష్టి నాడు మొదలెట్టిన పని కలహంతో ముగుస్తుందిట. అష్టమినాటి పని కష్టాన్ని మిగులుస్తుంది, నవమినాటి పని వ్యప్రయాసలకే కారణం అంటారు. చిత్రం త్రయోదశినాటి పని దిగ్విజయంగా ముగుస్తుందట. పదమూడు వర్జించవలసిందికాదు, రెండు కలిస్తే పదమూడు వర్జనీయమే !

చవితి,షష్టి,అష్టమి,నవమి,
ద్వాదశి తథులను వదిలేస్తాం గనక వీటితో వచ్చే దగ్ధయోగాలను పట్టించుకోం. ఇక దశమి మంగళవారం,ఏకాదశి సోమవారాలే మనల్ని ఇబ్బంది పెట్టేవి.తిధివారాలు కలిసి దోషప్రదమైన దగ్ధయోగాన్నిస్తాయి. నిత్యమూ చేసే పనులకి పంచాంగం చూడక్కరలేదంటారు,పెద్దలు.

పంచాంగాన్నే నమ్మం అంటే ఎదీ మనల్ని ఏమీ చెయ్యలేదు.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-sixth letter O square L

sixth letter O square L

అవి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తొలిరోజులు. తెల్లదొరల స్థానాల్లో నల్లదొరలు, పరిపాలకులుగా, అధికారులుగా కుదురు కుంటున్న కాలం. కొత్తగా అధికారులుగా కుదురు కుంటున్న నల్లదొరలలో రిటయిర్డ్ మిలిటరీ ఆఫీసర్లు కూడా ఉండేవారు. కోస్తా జిల్లాలలో ఓ సెంట్రల్ గవర్నమెంట్ ఆఫీసూ. తనిఖీ కొస్తున్నట్టు తంతి వార్త, ఆఫీస్ సిద్ధమైయింది. చిన్నదొర ఎదురెళ్ళి స్టేషన్ నుంచి పెద్ద దొరని తీసుకొచ్చాడు. మిలిటరీ ఆచారం ప్రకారంగా పెద్ద దొరొచ్చేటప్పటికి అందరూ వరుసలలో నిలబడి పెద్దదొరకి స్వాగతం చెబుతుండగా చిన్న దొర సిబ్బందిని పెద్దదొరకి పరిచయాలు చేస్తూ వచ్చాడు.

ఆఫీస్ తనిఖీ మొదలయింది, కొత్తగా వచ్చిన ఓ కుర్రగుమాస్తాకి పెద్ద దొరకి వాదన మొదలయింది, తనిఖీ రెండవరోజు. పెద్దదొర కుర్ర గుమాస్తా చెప్పినదంతా విని చివరికి ‘It seems you are a fool’ అనేశాడు. ఒక్క క్షణం ఆఫీస్ సూదిపడితే వినపడేటంత నిశ్శబ్దం అయిపోయింది. కొద్ది క్షణాల తరవాత, ఆఫీస్ వారంతా తేరుకుని ఎవరిపనిలో వాళ్ళు పడిపోయారు, పెద్దదొర మరో పనిలో పడ్డాడు. కాని, కుర్రగుమాస్తా ఉడికిపోయాడు,ఏం చెయ్యలేడు. ఎదుటివాడు పెద్ద ఆఫీసరు, ఓపిక పట్టేడు..

చివరిరోజైన మూడో రోజు పెద్దదొర వీడ్కోలు సందేశమిచ్చి, వరుసలో నిలబడ్డ ఒక్కొకరితో చేతులు కలుపుతూ వస్తున్నాడు. కుర్ర గుమాస్తా దగ్గరకొచ్చేటప్పటికి, కుర్ర గుమాస్తా ‘I refuse to shake hands with a fool’ అనేశాడు. ఒక్క సారి మళ్ళీ అంతా నిశ్శబ్దం, పెద్దదొర తేరుకుని ముందుకెళిపోయి, కారెక్కేసేడు.

అంతా చూస్తూ ఉన్న చిన్నదొర పిసుక్కుంటున్నాడు, పరుగున పెద్దదొర ఎక్కిన కార్ దగ్గర నిలబడి, కుర్ర గుమాస్తాపై ఏం చర్య తీసుకోమంటారని అడిగాడు, వినయంగా. పెద్దదొర చిరునవ్వు నవ్వి You are a sixth letter O square L అనేసి వెళిపోయాడు.

మా సీనియర్లు చెప్పుకునే ఆఫీస్ కతల్లో ఇదోహటి.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-డొక్క చించి డోలు కట్టిస్తా!

డొక్క చించి డోలు కట్టిస్తా!

   తెనుగునాట ఈ మాట చాలా విరివిగా వాడతారు, బెదిరించడానికి. డొక్క చీల్చడమేంటో? డోలు కట్టించడమేంటో? తెలుసా?

డొక్క అంటే కడుపు అని అర్ధం. కడుపంటే నానార్ధాలున్నాయి కాని ఇక్కడ కడుపంటే తిండి తింటే నిండేది 🙂

ఇదిగో ఈ కడుపును చింపేస్తాననడమన్నమాట, అంటే కడుపు కోసేస్తా లేదూ కడుపుమాడ్చి చంపేస్తానని అర్ధం. మరిడోలు కట్టించడం 🙂

పూర్వంరోజుల్లో శవాన్ని డోలు సన్నాయితో శ్మశానానికి తీసుకుపోయేవారు

ముసలాడింట్లో చస్తాడేమోనని చల్లో వీధిలో పారేసే కొడుకులు కోడళ్ళున్నకాలం,అద్దెఇస్తున్న ఇంట్లో చస్తే తీసుకెళ్ళేలోగా కూడా ఇంట్లో ఉంచకూడదంటున్న ఓనర్ల కాలం,ఇక నలుగురు మోసుకెళ్ళేందుకెక్కడ దొరుకుతారు? ధర్మాత్ములు తోపుడు బళ్ళు,తొట్టి రిక్షాలు, వేన్లు శవాలని మోసుకు పోయేందుకు ఉచుతంగా ఏర్పాటు చేస్తున్నకాలంలో, తప్పనివారెవరో దగ్గరూంటే తప్పక శవంతో వెళుతున్నకాలం

పాతరోజుల్లో ఆరోజు చనిపోతే ఆ రోజే అంత్యక్రియలు చేసేవారు. దానికీ అబ్బో! చనిపోయినవారి పట్ల ఎంత గౌరవం చూపేవారో! డోలూ సన్నాయి పెట్టేవారు,శ్మశానం దాకా. శవంతో పాటు ఊళ్ళో అందరూ వెళ్ళేవారు. కలిగినావారైతే బుక్కా గుండ, పువ్వులు, రూపాయలు చల్లుతూ శవాన్ని మోసుకుపోయేవారు. ఇంత వైభవంగా పీనుగును తీసుకెళ్ళే సంస్కృతి. అలా మేళతాళాలు పెట్టడమే డోలు కట్టించడం.

ఇప్పుడంటే చచ్చినవాళ్ళని మూడురోజులుపాటు ఐన్ బాక్సుల్లో పెట్టి ఉంచుతున్నారు, కొడుకులూ,కూతుళ్ళూ అమెరికాలోనో ఆస్ట్రేలియాలోనో ఉంటున్నారుగా, వాళ్ళొచ్చేకా తీసుకుపోతున్నారు. తక్కువలో తక్కువ మూడు రోజులు. కొన్ని చోట్ల వాళ్ళు మేం వచ్చిమాత్రం వచ్చి చేసేదేముంది అదేదో మీరే కానిచ్చేద్దురూ మొత్తం ఎంతవుతుందో చెప్పండి,డాలర్లు పంపుతా అంటున్నారు. కార్యక్రమం ఘనంగా చేయించండి, ఒక వీడియో తీసి పంపమనీ అంటున్నారు.

అంటే చివారాఖరిమాట డొక్కచింపి డోలు కట్టిస్తా అంటే చంపి శ్మశానానికి సగౌరవంగా పంపుతానని, అదండి సంగతి.

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-కంద బచ్చలి కూర-కుటుంబం

కంద బచ్చలి కూర-కుటుంబం

మొన్న వనసమారాధనలో కందా బచ్చలీ కూరొండేరు,ఆవ పెట్టి. వహ్వా! ఏమిచెప్పను అంత రుచిగా ఉందనుకోండీ!

కందాబచ్చలి కూరెలావండుకుంటారు? తియ్యకంద అదే ఎర్రకందని ముక్కలుగా తరుక్కోవాలి. కుక్కర్లో పారేస్తే అన్నీ ఉడికిపోతున్నరోజులు. పాతకాలంలో కంద, పప్పు ఉడికిన నీళ్ళంటే మంచివని అనేవారు. మా నూతి నీళ్ళకి కందా,పప్పూ ఉడుకుతాయండని చెప్పేవారు, అద్దెకొచ్చేవాళ్ళతో, ఇదో ప్రత్యేక అదనపు ఆకర్షణ, అద్దె కొచ్చేవారికి. దారి తప్పేనా? 🙂

బచ్చలిలో మట్టుబచ్చలి, ఎర్రబచ్చలి,తెల్లబచ్చలి,సిలోన్ బచ్చలి రకాలు. ఏదైనా బానే ఉంటుందిగాని, తెల్లబచ్చలి మట్టు బచ్చలి బాగున్నట్టు మిగిలినవి ఉండవు. మేనత్త కొడుకూ మొగుడేనా! ఉండ్రాళ్ళూ పిండివంటేనా సామెత అన్నట్టు, దీని గురించి మళ్ళీ చెప్పుకుందాం, మళ్ళీ దారి తప్పనుగా! 🙂 ఎక్కువగా దొడ్లో దొరికేది, పెరిగేది తెల్లబచ్చలే!

బచ్చలిని చీడా పీడా లేకుండా చూసి తరుక్కోవాలి నీళ్ళలోకి. కడిగేయాలి. కంద ఉడికించాలి, మెత్తగా, ఎనుసుకుపోయేలా. ఇందులో బచ్చలి వేసి ఉడికించాలి,తొందరగానే ఉడికిపోతుంది. కొద్దిగా పసుపేయాలి,తగిన ఉప్పేయాలి. కొద్దిగా రవ్వపులుసు తగినంత చేర్చాలి. కొద్దిగా గట్టిపడేదాకా ఉడికించాలి. పోపేయాలి, అందులో ఇంగువ ముక్క వేస్తే రాజా! ఆ సువాసనకే, కూర ఉత్తినే తినాలనిపించేస్తుంది. కూర రెడీ అనుకున్నారా? అసలు కత ముందే ఉంది 🙂 తగినన్ని ఆవాలు, ఎక్కువైతే, అతి వేడి చేస్తుంది, అసలు నోట్లో పెట్టుకోలేరు, కళ్ళ నీళ్ళు ఖాయం. తగినన్ని ఆవాలు నూరుకుని, పొట్టు ఊదేసి, కొద్దిగా ఉప్పు,పసుపు,నూనె చేర్చి (కనరెక్కిపోకుండా) కూరలో కలిపేయాలి. ఇప్పుడు కూరవడియాలు,గుమ్మడి వడియాలు వేరుగా వేయించినవి కూరలో కలపాలి. కంద బచ్చలి కూర రెడీ.

కందాబచ్చలి కూరని పెళ్ళి చూపులరోజునుంచి,తాంబూలాల్రోజునుంచి,పెళ్ళి, శోభనం, ఆ తరవాత దాకా వండుతూనే ఉంటారు. అశుభ కార్యాల తరవాత శుభాన్ని ఆశిస్తూచేసే భోజనాలకీ వండుతారు. కందా బచ్చలి రెండూ బలేగా కలిసిపోతాయి. కాబోయే భార్య,భర్త ఇలా కలిసిపోవాలనే ఆ కూర వండుతారేమో 🙂

కందాబచ్చలి కూరకీ కుటుంబానికీ పోలికుంది. కంద వేడి చేస్తుంది,బచ్చలి చలవ చేస్తుంది. భార్య కందాలా ఉంటే భర్త బచ్చలిలాగా, భర్త కందలా ఉంటే భార్య బచ్చలిలాగా ఉంటే సంసారం నడుస్తుంది, ఒకళ్ళు ఏటికంటే మరొకళ్ళు కోటికి అన్నట్టు కాక, ఉద్దాలకుడు ,చండి దాంపత్యంలా కాక, ఒకరినొకరు అర్ధం చేసుకునే వీలనమాట. చెక్ అండ్ బేలన్స్. మరి మధ్యలో వేడి చేసే ఆవ ఎందుకని కదా! ఆవ పెడితే కొద్దిగా వేడి చేసినా, కూర రుచిగా ఉంటుంది. పిల్లలే ఆవలాటివాళ్ళు, ఇబ్బందులున్నా,వాళ్ళు లేకపోతే బతుకు నిస్సారం, కుటుంబం ఆనందంగా ఉండాలంటే పిల్లలుండాలి. ఇక పులుపు మామగారిలాటిది,ఎక్కువా పనికిరాదు,తక్కువా పనికిరాదు,సమానంగా ఉంటేనే కూర రుచి. మామగారు లేకపోతే కుటుంబానికి పెద్ద దిక్కే కరువు కదా! ఇక పోపు అత్తగారు లాటిది, తగిన కారం లేకపోతే కూరకి రుచేలేదు. అలాగే అత్త అధికారం కొద్దిగా చూపిస్తేనే ఆ కుటుంబం సవ్యంగా నడుస్తుంది. ఇక ఇంగువ ముక్క బంధువులలాటిది. చుట్టాలు తిన్న ఇల్లు సుడి మంగళం అని నానుడి కాదుగాని, బంధువులొచ్చి వెళితే వాళ్ళింట్లో ఎంత ఒద్దిక,భార్య,భర్త మాటే వినపడదు, కళ్ళతోనే మాటాడేసుకుంటారు. ఇక పిల్లలు చెప్పద్దూ అబ్బో వెళ్ళింది మొదలు తాతా,అమ్మమ్మా అంటూ వదలనిదే. భార్య,భర్త ఎంత గౌరవం చేశారని, ఇదిగో బట్టలు కూడా పెట్టిపంపేరు. ఇలా సాగిపోతుంటుంది. చివరివేగాని మంచి రుచినిచ్చేవి, వేయించిన కూర వడియాలు,గుమ్మడి వడియాలు, అమ్మాయి తల్లి తండ్రీలాటివి. వీళ్ళు వేగిపోతున్నా ఇబ్బందితో, అమ్మాయి అల్లుడి సంసారానికి రుచినివ్వాలనే కోరుకుంటారు పాపం. భార్యభర్తలు పదిమందిలో ఉండీ, కళ్ళతో మాటాడేసుకోవడం, సంప్రదించుకుని ఒక మాటమీద ఉండడం, చూస్తే ముచ్చటే వేస్తుంది. కూరలో రుచిని పుట్టించే ఉప్పులాటిదే భార్యాభర్తలు పదిమందిలో ఉండి కూడా కళ్ళతోనే మాటాడుకునే సౌకర్యం, అర్ధం చేసుకునే అన్యోన్యం, అనుబంధం ఆ కుటుంబానికి రుచినిచ్చేది.

కందాబచ్చలి కూరంటే ఇష్టం లేనిదెవరు…

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-గుండు-బట్టతల.

గుండు-బట్టతల.

  ”ఏంతోచటం లేదోయ్!”
”ఇంట్లో కూచుని కుండల్లో గుర్రాలు తోలకపోతే అలా మా అన్నయ్యగారింటికేసి వెళ్ళిరారాదూ”, ఉచిత సలహా చెప్పింది ఇల్లాలు.
”సరే” అని కర్ర పోటేసుకుని బయలుదేరా! అక్కడికెళ్ళేసరికి మా సుబ్బరాజు,సత్తిబాబు చాలా జోరుగా చర్చించేసుకుంటున్నారు. వాతావరణం చాలా వేడిగా ఉన్నట్టుంది. ”ఎరక్కపోయివచ్చాను,ఇరుక్కుపోయాను” అనుకుని, ”రోటిలో తలదూర్చి రోకటిపోటునకు వెరువ నేర్చునా?” అనే జాతీయం గుర్తు చేసుకుని, కూచున్నా! మా సుబ్బరాజు ”అంతా మేధావులే” అన్నాడు, చర్చ సందర్భంగా. అమ్మయ్య! సావకాశం దొరికిందనుకుని చర్చ దారిమళ్ళించా ఇలా 🙂

సుబ్బరాజూ ”మేధావులన్నావుకదా! గుండువాళ్ళు మేధావులా? బట్టతలవాళ్ళా” ప్రశ్నించా!.
”అనుమానమేంటండీ!బట్టతలవాళ్ళే మేధావులని ఎప్పుడో తేల్చేశారు” అనేశాడు ఉడుకు మీద.
మా సత్తిబాబందుకుని ”బట్టతలవాళ్ళు మేధావులమని ప్రకటించుకుంటే సరిపోద్దా! శాస్త్రీయమైన అధారాలుండద్దూ” అనేశాడు.
”బట్టతలవాళ్ళకి చమురు ఖర్చులేదు, క్షవరం ఖర్చులేదు. ఖర్చులు తగ్గించుకున్నవాళ్ళు మేధావులుకాదా? గుండు వాళ్ళు పునః పునః క్షవరకళ్యాణం చేయించుకోవాలి, ఖర్చు, నూనె ఖర్చూ, అదేగాక మాకో పేరుంది తెలుసా? ఖర్వాటుడు అంటారు సంస్కృతంలో, బట్టతల మేధావిత్వానికి సూచన” అనేశాడు సుబ్బరాజు.

”నీకిలా చెబితే కుదరదుగాని, చెబుతా విను. జనాభాలో సగం మంది ఆడాళ్ళు, వాళ్ళకి బట్టతలొచ్చిన సావకాశం చూడలేదు. ఇంటికెళ్ళి మీ ఆవిడ దగ్గరని చూడు ఎవరు మేధావులో తెలిసిపోతుంది. నిజంగా ఆడాళ్ళే మేధావులు. బ్రిట్నీ స్పియర్స్ తెలుసా? పొన్నకాయలాగా గుండు చేయించుకున్న అందమైన గాయని. గుండు ఎందుకు చేయించుకుందో తెలుసా? మరింత అందంగా మెరిసిపోడానికే! గుండు చేయించుకుంటే అది నున్నగా, గచ్చకాయ నునుపుతో ఎంతందంగా పచ్చహా మెరిసిపోతుందో తెలుసా? బట్టతల చింతపండేసి ఎర్రగా తోమిన, తిరగేసిన ఇత్తడి బూరెల మూకుడులా ఉంటుంది. ఒకమాటయ్యా! మొక్క పెరగాలంటే భూమిలో సత్తువుండాలి కదా? బుర్రలో ఆ సత్తువ లేకేగదా నెత్తిమీద జుట్టూడిపోయింది, బుర్రలో గుంజుంటే పరకలు రాలిపోయి ఉండవు,మళ్ళీ మొలవకుండా! మరిమాకో పునః పునః నెత్తిమీద పరకలొస్తూనే ఉంటాయి, పునః పునః క్షవర కళ్యాణం చేయించుకుంటూనే ఉంటాం, బుర్రలో గుంజుందిగనకే పునః పునః వెంట్రుకలు మొలుచుకొస్తాయి. మా వల్ల ఒక వృత్తి బతుకుతోంది కదయ్యా! ఇప్పుడు చెప్పు ఎవరు మేధావులో అంటూ లేచిపోయాడు మా సత్తిబాబు.

ఇంతకీ మా సత్తిబాబు మాటే నిజమంటారా?

శర్మ కాలక్షేపంకబుర్లు-నన్ను జైల్లో పెట్టండి బాబోయ్!

నన్ను జెయిల్లో వేసేయండి బాబోయ్!

జైల్లో వేసెయ్యండటూ పెద్దగా అరుచుకుంటూ లోపలికి పరిగెట్టుకొచ్చాడో ముఫ్ఫై ఏళ్ళ యువకుడో ఉదయమే, ఒక పట్టణపు పోలీస్ స్టేషన్ లోకి.

రాత్రి మత్తు అదే నిద్రమత్తే 🙂 వదలని ఎసై గారు బద్ధకంగా నోరావలిస్తూ

”ఏం జేసేవు? ఎవణ్ణేనా చంపేవా? చచ్చేలా పొడిచావా?, చితక బాదేవా?, ఏ గుడి మీదేనా బాంబేసేవా?” అన్నట్టు వచ్చినవాడి కేసి చూస్తూ ఆరాతీశాడు, చేతుల్లో సాక్ష్యానికి తగినవేవీ కనపడక నిరుత్సాహపడ్డాడు.

”మా ఆవిణ్ణి చితకా మతకా, చింతకాయ పచ్చడి చేసినట్టు చితక్కొట్టేసేను, నన్ను లోపలేసేయండ”ని మళ్ళీ గోల పెట్టేడు యువకుడు, భయం భయంగా వెనక్కి చూస్తూ!

ఛస్! పొద్దుగాల ఇసుమంటి నూసెన్స్ కేసొచ్చినాదనుకుంటా, ”ఓస్! మొగుడూ పెల్లాల యవ్వారమా” అనేసి, సాల్లే పొద్దుగాలా అనుకుంటూ కాళ్ళు బారజాపేడు, ఎదురుగా ఉన్న డ్రాయరు మీకి.

ఇది చూసిన యువకుడికి మతిపోయింది. ఏంటీ ఎసై, పెళ్ళాన్ని చితకా మతకా చింతకాయ పచ్చడి చేసినట్టు మడతేసేనురా మగడా అని మొత్తుకుంటుంటే మాటాడ్డు, లోపలెయ్యమంటే కునుకుతున్నాడనుకుని కూచున్నాడు, ఎదుటి బల్ల మీద. ఓరకంటితో చూసిన ఎస్.ఐ ఛస్! ఈడేటీ! జిగట ఇరేచనం లా వదిలాలేడు, ఇదేటి ఉపయోగపడీ కేస్ కాదనుకునేటప్పటికి, ఓ గొప్ప ఆలోచనొచ్చీసింది. ఆ! అదగదీ అనుకుంటా, ఎ.సి.పి దొరకి ఫోన్ కలిపీసి సార్! ఇక్కడో గుంటడు పెల్లాన్ని ఉతికీసినాని తెగ్గోల జేస్తన్నాడు, తవరుగారు, పెద్దపెద్ద కేసుల్నే అలగ్గా జూసినోరు, ఇసుమంటి కేసులెన్నో చూసినోరు, పెద్దోరు, తవరే డీల్ సెయ్యాల ఈ కేస్, గుంటణ్ణి తవరిగారి సేంబర్ కాడ కూకోబెడతా అని ఎక్కించేసేడు. కుర్రోడికి చెప్పేసేడు. మేడ మీన దొరగారి రూం కాడ కూకోమని. యువకుడికీ ఆశ పుట్టుకొచ్చింది. మేడ మీదకి పోయి ఎ.సి.పి దొర రూం దగ్గర బైఠాయించాడు.

ఎ.సి.పి దొరొచ్చీ లోపులో ఒకాడకూతురో కాగితం ముచ్చుకోని స్టేషన్లోకడుగెట్టింది. ”దేశమెటుపోతాందయ్యా! మీరేటి సేత్తన్నారు, ఆడ కూతుళ్ళకి రచ్చన లేదా! ఇంట్లోనూ ఈదిలోనూ బతకనియ్యరా? మమ్మల్ని సంపీసినా, సితక బొడిసీసినా కానుకునీ ఓడే లేదా! ఏం జేత్తన్నారయ్యా! ఏడీ మీ దొరేడీ? ఏటి నువ్వేటి సేత్తన్నావు? నిద్దరోతన్నారయ్యా! ఏదీ సిఎంకి గలుపు, దొరక్కపోతే పి.ఎం ని గలుపు మాటాడ్తా! ట్విట్టర్లో ఎట్టేద్దామనుకున్నాగాని, మీకీ సేన్స్ ఇవ్వాలనొచ్చినా! ఏటింకా కునుకుతున్నావు? ఎక్కడ కురిసీ? ఏటిదేనా ఆడ కూతుల్లకిచ్చే మరేదా?” అని ఝణ ఝణలాదించేసింది.

జడుసుకుని, కొద్దిగా తెప్పరిల్లిన ఎస్. ఐ ”ఎవుడాడు తల్లీ! ఏటి జేసినాడు నిన్నూ!” అని అడిగి చేతులో కాయితం ముక్కుచ్చుకుని చదువుకుని, ”అమ్మా! ఫోటో ఏటేనా ఉన్నాదా? ఈ పిల్లగోడిద”నడిగితే ఓ ఫోటో చేతులో ఎట్టింది. ఈ లోగా పెద్ద దొరరావడం, మేడ మీదకెళ్ళిపోటం జరిగిపోయాయి. ”ఈ గుంటణ్ణి ఇంతకుముందే స్టేసన్ కి ఒట్టుకొచ్చినాం తల్లీ! మరో కేస్ మీన, సితకబొడిసీనా? లోపలేస్తాన్ తల్లి,తల్లి. పెద్ద దొరకాడికి పెసల్ ట్రీట్మెంట్ కి పమ్మించా!” అన్జెప్పి ఉగ్ర కాళికని ఇంటికి పంపేడు.

పొద్దుగాల నూసెన్స్ కేస్, అమెరికా మీదిరుసుకుబడ్డ తుఫాన్ ఎలిసినట్టు ఎలిసేసరికి, మేడ మీదనుంచి ఎ.సి.పి దొర ఆక్రందనలినపడ్డాయి. ”ఇదేటీ ఇంత! పొలీస్ టేసనిలో బయటోళ్ళ కేకలినపడాల గాని దొర కేకలేటని” మేనమీకి లగెత్తు కెల్లిన ఎస్.ఐ కి బొటబొటా ముక్కునించి రక్తంగారుతున్న దొర గనపడ్డాడు. ”ఏటయినాది దొరా?” అనడిగిన ఎస్.ఐ కి దొర జెప్పిన మాట.

”ఓర్నీయవ్వ! ఈడెవడ్రా!! పెల్లాన్ని మడతేసేనంటే ఒరే తమ్ముడూ పెల్లామంటే ఎవరు? దేవత! పువ్వుల్లో ఎట్టుకుని పూజ్జెయ్యాల అని చెబుతున్నా! ఇలా ముక్కుమీదో గుద్దు గుద్దేడని” లబలబలాడేడు, ముక్కునుంచి వరదలా కారుతున్న రక్తం తుడుచుకుంటూ.

అప్పుడు ఎస్.ఐ ”ఒరే ఫోర్ ట్వంటీ దొరని ఆస్పాటలికి తోలుకెల్లు జీప్ మీన” అన్జెప్పి యువకుణ్ణి పట్టుకుని లాకప్ లో ఏసి కూసున్నాడు. ఏటీడు, లాకప్పులో ఏసియ్యండో అంటన్నాడు, ఎందుకెయ్యాలా ఆరాదీబోతే పెద్దదొరకే సితకబొడిసినాడు, అని ఆలోచిస్తుంటే, ఇంతలో ఇనపడింది లాకప్పు లోంచీ పాట.

”కలనిజమాయెగా కోరిక తీరెగా సాటిలేని రీతిగా మదినెంతో హాయిగా” అని. ఇప్పుడు కుర్చీలో కూచుని పాట విన్న ఎస్.ఐ హటాత్తుగా లేచి యురేకా అని అరిచి కింద పడ్డాడు.

ఎస్.ఐ యురేకా అని ఎందుకరిచాడు. జ్ఞానోదయమైనదేమి?

(రాజస్థాన్ లో జైపూర్ లో జరిగిన సంఘటన.)